قهرمان ميرزا عين السلطنه
711
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
مواجب سال گذشته و امسال را تومانى چهار عباسى خواهيم داد . مردم به صدا درآمدند كه دو سال است مواجب ندادهاند ، حال هم تومانى چهار عباسى مىدهند . آخر راضى شده گرفتند . از بس به مردم بىجهت مواجب دادهاند اين قسم شده . بعضيها كه قوهء دوندگى دارند و حالت مردم را خوب مىدانند صاحب مبلغها نقد و جنس هستند . فقط بايد از اندكى تغير و فحش روگردان نشد . مير فتاح ملايرى كه اين شيوهء مرضيه را داراست دو سال است طهران آمده و در اين مدت قليل هزار تومان نقد و سيصد خروار جنس براى خود و كسانش مواجب و مستمرى درست كرده . هنوز هم دست برنداشته شب و روز مشغول است . از اين قبيل بسيار است . در هر شهرى و بلدى چند نفر هستند . ميرزاها كه جاى خود دارند قلم به دست خود آنهاست . مواجب حسام السادات - درآمد ميرزاها مجد الملك وقتى كه مدعى با حسام السادات مستوفى وظائف شد در حضور شاه مدلل كرد كه اين يك نفر مستوفى چهارده هزار تومان به اسامى مختلفه مواجب و مرسوم دارد و از جمع وظائف در حضور مبارك همين مبلغ را كسر كرد و تقديم نمود و ملتزم شد كه اگر يك نفر متظلم شد مستمرى من نرسيد ده هزار تومان بدهد و هزار چوب بخورد . اين ميرزاها در هر كتابچه به اسامى مختلفه مواجب دارند و هيچ كس ملتفت نيست . الان خانهء حسام السادات صد هزار تومان ارزش دارد . همينطور ديگران . بالاتر و بهتر ، هرچه هست در جيب و بغل آنها است . تعزيهخوانى عزيز السلطان جمعه 17 - خانهء حضرت و الا رفتم شمران تشريف برده بودند . بازار رفتم تماشائى نداشت . شب منزل آمدم . عزيز السلطان تعزيه دارد در همان حياط آغاباشى . خيلى مجلل و مزين . همان دستگاه و همان وضع تكيه دولت را مهيا مىكند . اعليحضرت و حرم هم در اطاقهاى اطراف حياط هستند . تمام خانمها از پشت پرده پيدا [ هستند ] و مخصوصا به مردم تماشا مىدهند . دو سه سال قبل اين تعزيه را در وسط اندرون بيرون مىآوردند . زن و مرد خارجى نمىرفت . حرمهاى شاه و خدمهء اندرون بدون چادر و چاقچور با بزك و تجملات بسيار و لباسهاى قشنگ قشنگ روى نيمكت و صندلى نشسته اسمش اين بود كه اجزاء تعزيه يا پيرمرد هستند يا بچه . ليكن پير آنها چهل ساله و بچهء آنها به سن هيجده و نوزده بود . طرفين از تماشاى يكديگر لذت مىبردند . حال آن وضع برهم خورده در حياط آغاباشى تعزيه مىخوانند . از پشت « زنبورى » تماما آشكار هستند . با مرد و زن تعزيه متصل صحبت و شوخى مىكنند . از خانوادهء ماها خيلى به آن تعزيهء اندرون رفتهاند . از قول آنها من مطالب فوق را شنيدهام . خود عزيز السلطان متصل الان هم در اندرون است و هر كارى بخواهد مىكند . شاه در مسجد سپهسالار امروز اعليحضرت مسجد سپهسالار تشريف بردند . من خيلى دلم مىخواست